Củ năng là vị thuốc vạn năng

By | October 10, 2015

cu_ma_thay

Củ năng  hay còn được bà con gọi là củ mã thầy,  và nhiều tên khác: Mã đề, địa lê, thông thiện thảo…

Chúng ta có thể thấy củ Mã thầy được nhân dân trồng, bán như món quà quê ăn vặt thường ngày, hay nấu chè cùng hạt sen, là món chè mà nhiều người ưa thích, ngoài ra củ năng cũng là một vị thuốc rất quý trong dân gian.

Tên khoa học: Eleocharis dulcis (Burmef) họ cây cói, thường được dùng để ăn và  làm thuốc từ lâu đời. Củ năng vị ngọt, tính hàn (có sách ghi tính bình). Do tính lạnh nên kỵ tỳ thận hư hàn,  đái dầm ở trẻ em. Củ năng có công dụng ích khí, an trung, khai vị tiêu thực, giải thực nhiệt trong ngực, sinh tân chỉ khát, trị 5 loại nghẹn ngạt ở cơ hoành, chữa tiêu khát, tăng huyết áp, ung thư, vàng da, phân hủy kim loại (đồng). Sách Bản thảo cầu chân nói: “Mã thầy phá tích trệ, cầm máu, chữa lỵ, trị nhọt, lên đậu, giải độc, làm trong giọng, làm thuốc trị say rượu”.

Trị bệnh  sởi, thủy đậu: Củ năng tươi, sinh tân trị tiêu khát cho trẻ em,  nếu củ non nhai nuốt cả nước lẫn cái. Hoặc mài bột pha nước uống, làm bánh ăn còn giúp tiêu hóa tốt, chữa tích trệ ở trẻ em, hết đờm dãi.

Làm nước uống: Củ năng 60g, cà rốt 60g, hành tây 30g, nước vừa đủ. Nấu kỹ uống thay trà hàng ngày.

img54357QMJFK-chesuongsahatluu1

Củ năng tươi 10 củ nghiền mịn, cơm rượu nếp 100g. Nấu chín ăn ngày 2 lần, ăn trong 7 ngày. Thích hợp với  người bị sởi, bị thủy đậu thời kỳ cuối  và ngoại cảm phong nhiệt.

10 củ năng tươi, nước ép củ cải trắng 500ml, ít đường kính. Nấu sôi uống nóng 20ml, uống trong vài ngày. Thích hợp sởi thời kỳ cuối và trường hợp ho khát nước.

Thanh nhiệt, khử độc, lợi tiểu: Củ năng 100g, đới tử, đường phèn 30g, 2.000ml. Đun nước sôi để nhỏ lửa 20 phút.

Thanh nhiệt, lợi thủy : Củ năng 60g, củ cải trắng 150g, gạo thường 200g, nấu cháo. Rau năng 100g, củ năng 100g, nấm hương 50g. Dầu mè gia vị tùy ý,  xào  sơ qua rồi cho nước vào đun sôi sau đó cho rau năng vào, rồi cho bột vào sền sệt là được.

Thuốc bổ phế thận: Củ năng 100g, bầu dục lợn 2 cái, cắt đôi, đường phèn 30g đập nát, 2.000ml nước. Làm sạch đun sôi 25 phút.

Giảm mỡ máu, hạ huyết áp, tiêu thũng, thanh nhiệt: Củ năng 100g, thịt heo nạc 300g, rau cần 200g, dầu, hành, đường xào chín tới để ăn.

50910597_2

Thanh nhiệt trừ đờm, hạ huyết áp, chữa táo bón: Củ năng với da sứa biển, mỗi thứ 60g, nấu thành Tuyết canh thang (một cổ phương nổi tiếng lâu đời), rồi ăn.

Tuyết canh thang chữa tràng nhạc bọc mủ sưng to: Củ năng 150g, da sứa 90g, củ năng bỏ vỏ, da sứa ngâm rửa sạch. Hấp chín chia 2 lần ăn hết trong ngày, ăn liền 10 trong ngày.

 Củ năng 500g, sứa biển 500g. Sắc kỹ lấy nước đặc rồi cho bột khoai môn 500g vào trộn đều làm viên nhỏ. Ngày uống 15g, chia  ra 2 lần, uống trong 30 ngày.

Thanh nhiệt ở phế – vị, sinh tân dịch, đỡ khô khát, trị chứng ho nhiệt, bị táo bón, đau mắt sưng đỏ, kéo màng mộng: Củ năng ép lấy nước, hòa nước rễ cỏ tranh tươi, nước ép lê, nước ngó sen để uống.

Trị chứng đái ra máu: Củ năng 150g, rau câu, râu ngô mỗi thứ 30g, sắc uống.

Trị chứng mụn nước: Củ năng 6 củ, rửa sạch giã nát, lòng trắng trứng 1 quả, trộn đều bôi lên nốt mụn.

Trị chứng đầu vú nứt nẻ: Củ năng 6 củ giã nát lọc kỹ lấy nước, thêm một ít băng phiến bôi lên chỗ bị nứt.

Chữa ho gà: Mật ong 50g, màng mề gà 10g sao vàng tán bột, tỏi 10 tép ép lấy nước. Củ năng 500g ép lấy nước. Cho vào một lượng nước vừa phải đun sôi. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 3 thìa con.

Trẻ em viêm niêm mạc miệng: Củ năng 6 củ thái nhỏ sao tồn tính, tán bột trộn dầu vừng bôi.

Trị chảy máu cam do vị nhiệt: Củ năng 500g, ngó sen tươi 500g, củ cải trắng 500g, sắc uống ngày 1 thang trong 3 ngày.

Chân răng sưng đau chảy máu : Củ năng tươi 125g, lê 2 quả, ngó sen tươi 250g, sinh địa 15g, đường kính. Nấu nước uống ngày 1 thang, uống trong 3 – 4 ngày liền.

Phụ nữ băng huyết: Củ năng loại 1 tuổi 1 củ, đốt tồn tính tán thành bột, uống với ít rượu gạo nhẹ.

Chữa Trĩ chảy máu: Củ năng 500g giã nhỏ, địa du 30g, đường đỏ 150g sắc trong 1 giờ. Ngày uống 2 lần, uống trong 3 ngày.

che1-1352796638_500x0

Bị K thực quản:

Củ năng 30g, sắc kỹ lấy nước uống mỗi ngày 1 thang.

Củ năng 20g, hậu phác 6g, trần bì 6g, bạch đậu khấu 6g, cát căn 20g, mật ong 60g, đường phèn một ít, đường trắng một ít, rượu trắng  vừa đủ. Ngâm 5 – 10 ngày. Uống mỗi lần 10 – 15ml chia làm 2 lần/ngày.

Bị K thực quản, họng, phổi: Nước củ năng 10g, nước lê 10g, nước ngó sen tươi 10g, nước mạch môn 10g, nước lô căn 10g. Trộn đều đem uống hằng ngày.

Bị K thực quản, phổi, vú, ruột: Củ năng tươi 60g, hải triết bì 30g. Sắc kỹ lấy nước uống mỗi ngày 1 thang.

Bị K não: Củ năng 40g, tam thất 10g, bán chi liên 30g, bạch hoa xà thiệt thảo 30g, thạch quyết minh 30g, bán hạ 10g, bạch truật 15g, cương tàm 10g, thiên ma 10g, toàn yết 3g, trọng lâu 15g. Sắc uống ngày 1 thang.

Người bị bệnh đã khỏi trong thời kỳ hồi phục nên ăn thường xuyên củ năng, sẽ rất tốt cho sức khỏe, ăn củ năng sống cũng giúp giải nhiệt khá tốt.